HistoriaSan Nicolás de Tumbes Llaqta Mama Qucha Suwakunamanta Amachakusqan
Mama quchapi yaku hurquna puerto llaqta, inlis corsariokunamanta Davis, Hawkins, Cavendish nisqakunamanta amachakusqa.
La histórica Caleta La Cruz, ubicada en la franja costera central de Tumbes, ostenta una trascendencia fundacional en la historiografía sudamericana al constituir el punto de desembarco continental definitivo del tercer y decisivo viaje de Francisco Pizarro en mayo de 1532, desde el cual se inició la marcha terrestre que transformó para siempre el destino del Imperio Incaico.
Tras apaciguar el alzamiento militar en los esteros y constatar la ruina de Cabeza de Vaca a causa de las guerras civiles dinásticas entre Huáscar y Atahualpa, Pizarro requería fijar un campamento costero seguro y un punto de fondeo idóneo para descargar los caballos de refresco, artillería y suministros transportados desde Panamá por los refuerzos de Hernando de Soto y Sebastián de Belalcázar.
En una solemne ceremonia militar y religiosa celebrada a orillas del mar sobre un promontorio natural que dominaba la ensenada, Francisco Pizarro ordenó hincar y consagrar una maciza cruz de madera tallada en algarrobo o guayacán local. Este madero, denominado históricamente como la 'Cruz de la Conquista', representó el primer acto formal de toma de posesión territorial en nombre de la Corona de Castilla y del emperador Carlos V, así como el símbolo fundacional de la evangelización católica en territorio peruano.
A partir de este hito, la rada adoptó perpetuamente el nombre de Caleta La Cruz. Desde aquí, el 16 de mayo de 1532, partió la columna expedicionaria rumbo al valle del río Chira para fundar San Miguel de Tangarará (primera ciudad hispana del Perú) antes de emprender el ascenso hacia Cajamarca. En la actualidad, el sitio alberga un monumento conmemorativo y una réplica monumental de la cruz fundacional en un mirador frente a la playa, consolidándose como un enclave de obligatoria visita para comprender los orígenes del Perú colonial.
MiTumbespa qillqaq equiponpa chiqaqchasqan, huñusqan willakuy.
Web páginakunapa citan APA kamachiykunaman hina (7 kaq edición).
MiTumbes. (2026, 23 Setiembre) Caleta La Cruz Piruwpa Ñawpaq Krusninwan (1532). MiTumbes.https://www.mitumbes.com/qu/conquista-y-virreinato/caleta-la-cruz-primera-cruz/
Maskapayta qatiy
HistoriaMama quchapi yaku hurquna puerto llaqta, inlis corsariokunamanta Davis, Hawkins, Cavendish nisqakunamanta amachakusqa.
7 qhulla puquy killapi 1821 watapi Cabildo Abiertopi Tumbespa qispikuynin rimarisqa, Limamanta qanchis killa ñawpaqta.
25 ayamarq'a killapi 1942 watapi Kamachikuy Yupay 9667 nisqa paqarimurqa, Tumbes suyuta kimsantin wamanintinkunawan takyachispa.
Watumunaykita munasqayki lugarkunata akllay, munasqayki p'unchawkunata churay hinaspa presupuestoykita churallaytaq. Qam ñaykita kamachinki.
Chay criteriohinaqa manam lugartapas tarinchikchu.
ÑaykipiExpedici?n t?cnica de 5 d?as / 4 noches articulada desde Piura para presenciar la eclosi?n dorada del guayac?n y recorrer el litoral tumbesi…
ÑaykipiVentana única de 5 a 7 días: floración masiva del guayacán en Cerros de Amotape tras lluvias tempranas.
Ñaykipi
Ñaykipi
Ñaykipi
ÑaykipiTumbespi cevichería, qucha mikhuy, criollo mikhuy, kankakuna wan takikunawan.
ÑaykipiConchas negras tradicionales y tres al hilo en Barrio San José.
Ñaykipi
ÑaykipiMama qucha qayllapi samana wasi Bocapán, Zorritos kitipi, ayllu samarinapaq allin armakuna qucha, mikhuna wasiwan.
Fuentes monumentales marinas, langostas y parihuela en Zorritos.
ÑaykipiCasa de playa frente al mar en Canoas de Punta Sal (Zorritos, Tumbes): piscina para 11 personas, 3 dormitorios con acceso a playa y piscina,…
ÑaykipiTumbes llaqtapi gastrobar, fin de semanapi kawsaq takikuna, aswan allin mikhuymi. Bandakuna: @clubcadillacmusic, @katharsisbanda.
Punta Sal mamak'uchapi sallqa wasi: sallqa kawsay, aylluwan kusikuy.
Ñaykipi
ÑaykipiMama qucha ñiqpi sumaq puñuna wasikunayuq boutique hotel Zorritospi.
ÑaykipiMariscos salteados, pescados enteros al ajo y comida costera en Canoas de Punta Sal.
ÑaykipiTumpispi ch'allwa mikuna wasi, kikin mikuykunawan, wasiman apachiywan.
ÑaykipiTumbes llaqtaqa santo patronanta yupaychan 10 tarpuy killapi.
ÑaykipiAwqaqkunaq desfilenkuna waytakunawan Zarumillapi.
ÑaykipiTumbes chawpipi tawa quyllur hotel, armakuna quchawan Paprika mikhuna wasiwan.
ÑaykipiCanoas de Punta Salpi sapalla boutique samana wasi sumaq mikhuykunawan.
ÑaykipiTukuy kapuqniyuq hatun samana wasi Punta Salpi, 1.5 km sapalla mama quchayuq.
ÑaykipiHampi mineral q'uñi yakukuna, 30 °C rawraq t'uru armakuykunapas.
ÑaykipiCh'aki sach'a-sach'ata q'uñi paray sach'a-sach'atapas tinkuchiq sapalla kawsayniyuq Mamallaqta Parki.
ÑaykipiTika pirqakunawan rurasqa Inka mawk'a wasi, Qhapaq Ñanpa mama qucha tukukuynin.
Piruw suyupi sapalla 2,972 hektariayuq manglar sach'akunata amachaq Willka Pampa.
ÑaykipiQ'uñi tiqsi yakuyuq k'iti, mama qucha patapi samana wasikunawan.
ÑaykipiSuyup paqarisqan hito desfilewan serenatawan.
La Cruz, Pampas de Hospital k'itikunapi cívico ruraykuna.
San Jacinto k'itip kikin wata hunt'aynin.
ÑaykipiPiruwpa ñawpaq qispisqa llaqtan hatun p'unchawninta raymichan.
ÑaykipiTumbes llaqtaqa Bellavista k'itipi mosuq watata chaskin.
ÑaykipiZorritos Canoas de Punta Sal qucha patakunapi hatun qucha wakamullukuna, inti raymimanta kantaraykama.
Tusuykuna, yaku, llimp'ikunawan suyuntinpi karnawalta raymichanapaq.
Caleta La Cruz k'itipi liturgiakuna yupaychay ruraykunapas.
Qhapaq raymi killapi iñiy, pukllaykuna, suyukunap qhatuyninpas.
ÑaykipiCebiche mikhuyta yupaychaspa mikhuynin raymi.
ÑaykipiPachantinmanta harawiqkuna Tumbespi huñunakunku chakra yapuy killa tukukuypi.
Saywapi iñiywan suyukunap qhatuyninwan huñusqa.
Qhapaq raymi killapi Matapalopa patronal raymin.
Mama quchapi wamp'upi puriy, challwaqkunap iñiyninpas.
Matapalopi Santa Rosa de Limaman iñiy, 30 chakra yapuy killapi.
Tumbes suyuntinpi sonqowan iñiypi huñunakuy.
ÑaykipiChakra ruray qhatukuna, taki-tusuypi ch'aki sach'a-sach'a kawsay Corrales qhichwapi.
Pichqantin 'Safe Travels' k'itikuna 21manta 27kama tarpuy killapi riqsichikun.
ÑaykipiSan Juan de la Virgen k'itipi kimsantin p'unchaw iñiy puriy.
Ayamarq\x27a killa tukukuypi Papayalpa patronal raymin.
Zarumilla qhichwapi iñiywan ñawpa kawsaywan.
Ecuador saywapi kaq Pocitos llaqtap patronal raymin.
Zarumillapi sonqo iñiy llaqtap qhapaq kawsayninwan.
Papagayos k\x27itipi Santa Clarita Raymi, 12wan 13wan chakra yapuy killapi.
ÑaykipiSan Jacinto santo patronata yupaychay 15wan 16wan chakra yapuy killapi.
ÑaykipiCorralespi iñiy raymi puriykunawan misakunawanpas.
Tumbes suyupi iñiqkunata huñuq mamallaqta iñiy.
ÑaykipiCabuyalpi Mercedes Mamachaman iñiy, 4 tarpuy killapi.
Zorritos mama qucha patapi Mercedes Mamachaman iñiy, 24 tarpuy killapi.
Platerospi Carmen Mamachaman iñiy, 16manta 19kama anta sitwa killapi.
ÑaykipiPampas de Hospital k\x27itipi Mamacha Mariyap raymin.
ÑaykipiChincha saywapi aswan hatun iñiy raymi, 1manta 15kama tarpuy killapi.
ÑaykipiTumbespi kamachiy wasi, runakunapaq empresakunapaqpas kamachiypi allin amachaq yanapaq.
ÑaykipiTumbespi kamachiy wasi, runakunapaq qhatuqkunapaqpas kamachiypi amachaq yanapaq.
ÑaykipiBocapán mama qucha patapi hatun samana wasi armakuna quchawan spawanpas.
ÑaykipiCaleta Acapulpoki mama qucha ñawpaqpi wasichakuna langosta mikhuna wasiwan.
ÑaykipiAcapulco qucha patapi sallqa hostel surf yachana wasiwan, Zorritospi.
ÑaykipiWamp\x27upi puriykuna p\x27isqukunata qhawanapaq.
ÑaykipiQuri aquwan q\x27uñi yakukuna llaqtamanta kimsachunka minutupi.
ÑaykipiCh\x27uya q\x27uñi yakukuna Piruw suyup chinchanpi.
ÑaykipiTumbes mayup patanpi purina k\x27iti.
ÑaykipiManglar k\x27itikunapi pusasqa puriy p\x27isqukunata allpa sallqa kawsayta qhawanapaq.
ÑaykipiTala pirqakuna t\x27ikray yachachiy qallariqkunapaq allichasqa mama qucha patapi.
ÑaykipiCocina peruana y de fusión en el Hotel Costa del Sol de Tumbes.
ÑaykipiCoctelería de autor, piqueos marinos y ambiente nocturno en Tumbes Centro.
ÑaykipiLangosta a la plancha, ceviche fresco y vista al mar en Zorritos.
Cocina de autor y bar frente al mar en Casa Andina Select Zorritos.
Cervezas artesanales, piqueos calientes y hamburguesas en Tumbes Centro.
Carnes al carbón, hamburguesas caseras y alitas bbq en el centro de Tumbes.
Café de especialidad, desayunos, pastas y filetes en el centro de Tumbes.
Mariscos, lomo fino y coctelería regional en Tumbes.
Pescado frito tradicional, chicharrones y menú marino junto a la Plaza de Armas.
Pizzas a la piedra, pastas artesanales y parrillas en el centro de Tumbes.
Seco de chabelo, ceviche de pez aguja y arroz con pato en Urb. Andrés Araujo.
Cocina marina y café-bar frente a la Plaza de Armas de Tumbes.
Manaraq ima lugartapas yapankichu. Maskay hinaspa watumunayki lugarkunata yapay.